MCP Nedir? AI Araçları için REST API

Problem: N×M Entegrasyon Cehennemi

AI agent’lar araç kullanır. Web arama, dosya okuma, veritabanı sorgusu, GitHub API — bunların hepsi ayrı entegrasyon demek.

MCP öncesinde durum şuydu:

Claude  → özel GitHub entegrasyonu
Claude  → özel dosya sistemi entegrasyonu
Claude  → özel veritabanı entegrasyonu

ChatGPT → farklı GitHub entegrasyonu
ChatGPT → farklı dosya sistemi entegrasyonu
ChatGPT → farklı veritabanı entegrasyonu

Cursor  → bir başka GitHub entegrasyonu
...

5 AI uygulaması × 10 araç = 50 ayrı entegrasyon. Her biri ayrı kod, ayrı bakım, ayrı hata.

MCP bu problemi REST API’nin web servislerine yaptığı şeyi yaparak çözdü.

REST Analogisi

REST’ten önce her uygulama kendi HTTP iletişim formatını icat ediyordu. REST standartlaştı: GET /users/1 her yerde aynı anlama gelir. Bir client REST biliyorsa bütün REST API’lere konuşabilir.

MCP aynı şeyi AI araç entegrasyonları için yapıyor:

Araç REST API  →  HTTP üzerinden web uygulamaları konuşur
MCP Server     →  MCP protokolü üzerinden AI uygulamaları konuşur

Bir araç MCP server olarak yazıldığında — Claude Desktop, Claude Code, Cursor, Zed, kendi yazdığın uygulama — MCP destekleyen her şey o araçla konuşabilir.

5 + 10 = 15 implementasyon. 50 değil.

MCP Mimarisi

Üç katman var:

┌─────────────────────────────────┐
│  MCP Host                       │
│  (Claude Desktop, Claude Code,  │
│   Cursor, IDE'ler, kendi appın) │
│                                 │
│  ┌─────────────┐                │
│  │ MCP Client  │ ←── protokolü konuşur
│  └──────┬──────┘                │
└─────────┼───────────────────────┘
          │ MCP Protokolü
          │ (stdio veya HTTP+SSE)
┌─────────┴───────────────────────┐
│  MCP Server                     │
│  (filesystem, GitHub, Postgres, │
│   web fetch, kendi server'ın)   │
└─────────────────────────────────┘

Host — AI asistanını embed eden uygulama. Claude Desktop bir host. Claude Code bir host. Cursor bir host.

Client — Host içinde çalışan, MCP protokolünü konuşan katman. Her client bir server ile 1:1 bağlantı kurar.

Server — Araçları expose eden hafif process. Dosya sistemi, GitHub, veritabanı — hepsi birer MCP server olabilir.

Üç Primitive

MCP server üç şeyi expose edebilir:

1. Tools (Araçlar)

Model’in çağırabileceği fonksiyonlar. Yan etkileri olabilir.

search_web(query)
create_file(path, content)
run_query(sql)
send_email(to, subject, body)

Function calling ile aynı kavram — sadece standart bir protokolle sarmalanmış.

2. Resources (Kaynaklar)

Salt okunur veri. Model’e bağlam sağlar, RAG’taki döküman gibi.

file:///Users/hakan/config.yaml
postgres://db/users/schema
github://repos/hakancelik/unimport/README.md

3. Prompts (Şablonlar)

Yeniden kullanılabilir prompt şablonları. Host bunları kullanıcıya sunabilir.

"Kodu code review et" → hazır sistem promptu
"SQL sorgusunu optimize et" → parametre alan şablon

Transport: Nasıl İletişim Kurulur

İki transport var:

stdio — Local process iletişimi. Server aynı makinede çalışır, stdin/stdout üzerinden konuşur. Basit, hızlı, yerel araçlar için ideal.

HTTP + SSE — Uzak server. Server başka bir makinede, network üzerinden iletişim. Paylaşılan araçlar, cloud servisler için.

Pratik: Bir MCP Server Yazmak

Anthropic’in Python SDK’sı ile minimal bir MCP server:

from mcp.server.fastmcp import FastMCP

mcp = FastMCP("hava-durumu")

@mcp.tool()
def get_weather(sehir: str) -> str:
    """Bir şehrin güncel hava durumunu getirir"""
    # Gerçek implementasyonda API çağrısı yapılır
    return f"{sehir}: 22°C, güneşli"

@mcp.resource("config://app")
def get_config() -> str:
    """Uygulama konfigürasyonunu döner"""
    return "version=1.0, region=tr"

if __name__ == "__main__":
    mcp.run()

Bu server’ı Claude Desktop’a eklemek için claude_desktop_config.json:

{
  "mcpServers": {
    "hava-durumu": {
      "command": "python",
      "args": ["/path/to/server.py"]
    }
  }
}

Kaydedip Claude Desktop’ı yeniden başlatınca, Claude artık get_weather aracına erişebilir. Başka bir şeye gerek yok.

Hazır MCP Server’lar

Ekosistem hızla büyüyor. Anthropic ve topluluk tarafından yazılmış server’lar:

Bunları Claude Desktop’a eklemek bir config satırı:

{
  "mcpServers": {
    "filesystem": {
      "command": "npx",
      "args": [
        "-y",
        "@modelcontextprotocol/server-filesystem",
        "/Users/hakan/Desktop"
      ]
    },
    "github": {
      "command": "npx",
      "args": ["-y", "@modelcontextprotocol/server-github"],
      "env": {
        "GITHUB_PERSONAL_ACCESS_TOKEN": "ghp_..."
      }
    }
  }
}

Claude Code ve MCP

Claude Code MCP’yi iki yönde kullanır:

Client olarak — mcp__ prefix’li araçlar görürsün: mcp__github__create_pr, mcp__postgres__query gibi. Bunlar aktif MCP server’lardan gelen araçlar.

Host olarak — .claude/settings.json içinde mcpServers bloğu tanımlarsın, Claude Code o server’larla konuşur.

Claude Code da bir MCP host olarak çalışır — dosya okuma, yazma, terminal çalıştırma araçlarını bu katman üzerinden alır.

Sonuç

MCP, AI dünyasının REST’i.

REST web servislerini birbirine bağladı — bir API standardı sayesinde milyonlarca uygulama milyonlarca servise bağlanabildi. MCP aynı şeyi AI araçları için yapıyor: bir araç bir kez yazılır, her AI uygulaması onu kullanabilir.

MCP öncesi: her entegrasyon custom. MCP sonrası: bir server yaz, her yerde çalıştır.